Дзень ранняе восенi (на белорусском языке)

------------------------------------
---=== библиотека chitaem.net ===---
------------------------------------
Вечасла Адамчык
Дзень ранняе восенi

Яны iшлi двух выкатанаю нячутна-пругкiмi веласiпедамi сцежкаю ля шэрых нямогла нахiленых да вулiцы плато. Стаяла лета, блiзкае да восенi. Можна было жо есцi яблыкi. Бы спас: дробна i весела званiлi  белай царкве, што стаяла на грудку сярод мястэчка i была вiдаць адсюль, з прымесця. За царквою, за густа-цёмным навалам прысад, хавася раймаг, таксама белы. Яны iшлi туды: там недзе было людна, гармiдарна, густа, у нешта адно мяшалася людская гаворка. На плошчы перад царквою лёгка патрэсквалi i траслiся па бруку чырвона-слiзкiя "Явы" з каляскамi; ад ветравога шкла, суха мiльгаючы, адсвечвала сонца. А тут была цiшыня, бязлюднасць i пустая вулiца. Цёмна цвiлi пад нечымi глухiмi вокнамi чырвоныя вяргiнi. Яны iшлi двух: бацька - высокi мужчына, чырвона-здаровы  твары, у карычневым касцюме з шырокiмi, не па-цяперашняму, штанамi, i сын - востры плячыма i худы, як хрушч, падлетак у выцвiлай кепцы з пераламаным брылём i  вялiкiх чаравiках. З нечага падворку высунулiся i наглядзелi iм услед, цвёрда расставiшы ногi i цяжка склашы на нiзкiм жываце рукi, дападныя бабы  белых, насунутых на лоб хустках. Яны ведалi сё, мусiць, яшчэ з учарашняга вечара, калi  самую крайнюю хату, да Iвана Ходаса, за якой пачыналiся неабгароджаныя, з павыварочванымi плiтамi жыдоскiя могiлкi i бы канец горада, прыйшо гэты падлетак. ...Бы сiнi прыцемак, цёпла жацелi за сполахам цiхага бэзу чужыя вокны. У хаце вячэралi. Горка пахла i рэзала  вочы свежа нашаткаваная капуста з алеем. Ад маладое празрыстае картоплi вiлася i мяшалася сырая пара. Над параю трасла, разганяючы яе, скрылiкам замучанага вялага сала чарнявая дзячынка з тоненькай белаю шыяй. Круглы тварык яе слiзка блiшча ад тлушчу. Ходас сядзе нiзка на табурэтцы, шэраю, глухою спiнаю да дзвярэй, i нават не павярнуся. Гаспадыня, круглая  плячах, у абвiслай, няронай у падоле, сукенцы, гладканогая, зачынiла за хлопчыкам дзверы, перастала жаваць i спытала: - А ты да каго ж? Валасы яе, рыжыя, сабраныя недзе ззаду, на патылiцы, у тугi вузел, адсвечвалi мяккаю жацiзною золата - i хлопчык, жаласна шкадуючы, падума, што яна прыгажэйшая за маму, зморшчаную, худую  твары, з тонкiм ротам, некалi таксама прыгожую, маладую на фатаграфii з тым салдатам, валасы  якога гладка зачэсаны i блiшчаць, нiбы змочаныя вадою. Шырокая глухая спiна павярнулася, i хлопчык убачы твар, толькi не гэтакi смутна-мяккi, як на фатаграфii, а сiнявата-няголены, вялiкi i жывы, з ямачкай над пераноссем, нiбы хто там выцiсну чым вострым. I ён успомнi, што казала мама: "Ён харошы, твой бацька..." - А чый жа ты будзеш? - спыта ён, бацька, цяпер у невайсковым: у шэрай рубашцы, з вялiкай ад мазуту плямай на грудзях, што, пэна, не адмывалася. - Аксенiн... - Хлопчык сцягну з галасы шапку, мусiць, успомнiшы тое, што дома казала мама, стоячы ля прыпека, у чырвоным споласе агню, калi чора вечарам грэла яму ваду. На стале клейка блiшчала цырата. Ходас выцер аб край цыраты рукi i пакла iх на каленi. - То зя бы ручнiк, - сказала гаспадыня i неяк бокам падступiлася да вёдра, падняла руку, белую спаднiзу, - на цвiку на сцяне вiсе чысты выгладжаны ручнiк, але не знала: муж недзе далёка глядзе сабе пад ногi i нiчога не бачы. - Якое гэта Аксенi? - Ну, Петручковае... - Хлопчык павё вачыма сабе за плячо, мусiць, недзе там шукаючы ратунку. Ходасава рука шорстка папазла па назе верх, у кiшэню. Ходас закуры, жмурачыся, зацягнуся. - Гэта з Моладава, цi што? - Ыгы. Цяжка па i востра зазвiне на падлозе пад сталом жалезны вiдэлец - скiнула дзячынка. - Гэта ж во адтуль, дзе ты служы у войску, - невядома чаму зарадавалася жонка, прымошчваючыся на лаве, каля стала, i беручы пад пахi дзячынку да сябе на каленi. Ходас уста, хiстаючыся, дастаючы галавою да столi. - А да каго ж ты прыеха? - Да вас. - Адтапыраныя вушы  хлопчыка чырванелi i тонка свiцiлiся. - Мама казала, што вы мой бацька. Разам з дымам Ходас суха сплюну з языка крошку горкага тытуню i пайшо да дзвярэй, наступаючы на адну сё дошку: яна гнулася i рыпела пад

Как читать и скачивать книги с сайта?

Рейтинг: 0 Голосов: 0 907 просмотров